Jaarlijks onderhoud
Wat is er aan jouw leven vastgegroeid?
“Doorgrond mij, God, en ken mijn hart, beproef mij en ken mijn gedachten. Zie of bij mij een heilloze weg is, en leid mij op de eeuwige weg.”
Dat gebed uit Psalm 139 is misschien wel een van de spannendste gebeden die je kunt bidden. Want wat als God je inderdaad doorgrondt? Wat als Hij dingen aanwijst die je liever niet ziet? Gewoonten, motieven, verwachtingen of verantwoordelijkheden die ongemerkt aan je leven zijn vastgegroeid?
Onlangs hadden we als Team Nederland een waardevolle dag. In onze gesprekken kwam steeds dezelfde behoefte naar voren: meer structuur en overzicht in ons werk. Dat zette mij aan het denken. Want het gaat niet alleen om structuur. Daaronder ligt een veel belangrijkere vraag: doen we nog wat we geroepen zijn te doen?
Dat bracht ons bij het verschil tussen roeping en focus.
Roeping gaat over wie ons roept en waartoe we geroepen zijn. Focus gaat over hoe we trouw blijven aan die roeping.
Dat klinkt misschien als een zakelijke managementterm, maar volgens mij is het juist een geestelijke vraag. Wat is nu het belangrijkste? Wat hoort werkelijk bij mijn roeping? En wat mag ik laten liggen, ook al is het goed, urgent of aantrekkelijk?
In Lucas 5 is Jezus daar opvallend helder in. Hij zegt: “Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen tot bekering te roepen, maar zondaars.” Hij weet waarvoor Hij gekomen is. Die helderheid helpt Hem om keuzes te maken. Hij trekt zich terug om te bidden, gaat soms ergens weg terwijl er nog mensen zijn die Hem nodig hebben en gaat niet op ieder verzoek in.
Zijn bewogenheid maakt Hem niet grenzeloos beschikbaar.
Dat vind ik confronterend. Want hoeveel van wat mij bezighoudt, komt werkelijk voort uit mijn roeping? En hoeveel komt voort uit verwachtingen, schuldgevoel, bewijsdrang of simpelweg de gedachte dat ik het zelf moet oplossen?
Een aantal jaren geleden hadden we een klein zeilbootje in Vinkeveen. Ik heb daar enorm van genoten. Maar eens in de paar jaar moest de boot op de wal. De algen moesten eraf worden geschraapt en er moest nieuwe antifouling op. Antifouling voorkomt dat algen, mosselen en andere organismen zich aan de onderkant van de boot vasthechten. Zonder dat onderhoud vaart een boot steeds zwaarder.
Ik denk dat het met ons leven net zo werkt.
Er groeit van alles aan ons vast. De agenda wordt voller. Verwachtingen stapelen zich op. We raken gewend aan bepaalde patronen. We nemen verantwoordelijkheden over die misschien nooit de onze waren. En ondertussen kan onze oorspronkelijke roeping steeds minder scherp worden.
Daarom hebben we onderhoud nodig.
Niet alleen een jaarlijkse vakantie om bij te tanken, maar ook momenten van stilte en geestelijke bezinning. Momenten waarop we niet meteen iets hoeven te doen, maar onszelf de vraag durven stellen: "Heer, hoe staat mijn leven ervoor? Wat is er aan mij vastgegroeid? Waar ben ik van mijn focus afgedreven?"
Misschien is focus uiteindelijk een kwestie van vertrouwen. Vertrouwen dat niet alles door mij gedaan hoeft te worden. Dat God ook werkt wanneer ik iets laat liggen. Dat ik niet onmisbaar ben. En dat gehoorzaamheid belangrijker is dan productiviteit.
Ik ben daarom genadiger voor mezelf geworden. Net als mijn zeilboot heb ik onderhoud nodig. Ieder jaar opnieuw mag ik de algen eraf laten schrapen die zich ongemerkt weer hebben vastgezet. Niet omdat ik blijkbaar ieder jaar weer niets geleerd heb, maar omdat onderhoud nu eenmaal bij het leven hoort.
Misschien is dat wel een goed gebed zo voor een nieuw seizoen:
Doorgrond mij, God.
Haal weg wat zich ongemerkt aan mijn leven heeft vastgezet. Schraap de angst, de bewijsdrang, het plichtsgevoel en de behoefte om onmisbaar te zijn van mijn ziel. Niet zodat ik nóg efficiënter kan werken. Maar zodat ik weer vrij kan varen op de wind van de Geest.
Want misschien is de grootste bedreiging voor onze roeping niet dat we te weinig doen, maar dat er zoveel aan ons vastgroeit dat we uiteindelijk niet meer kunnen bewegen.